Tükürük Bezleri: Ağız Sağlığınızı Nasıl Korur?

Sindirim sisteminizin en fazla göz ardı edilen bölümlerinden bir tanesi muhtemelen tükürük bezleridir, ancak bunlar ağız sağlığınız konusunda son derece önemli bir rol oynarlar. İşte size bu bezlerin nerede bulunduklarına, nasıl tükürük ürettiklerine ve yalnızca yemeğinizin parçalanmasına yardımcı olmadıkları, aynı zamanda diş çürümesini de önlediklerine dair bilgiler.

Tükürük Bezleri Ne İşe Yarar?

Tükürük, damak, yanak ve ağız tabanında bulunan üç ana bezden gelir. Bunların salgıladıkları tükürük aslında ağzınızdaki asit seviyesini düşürmeye yardımcı olan minerallerle dolu bir sıvıdır ve diş minesinin aşınmasını ve sonuç olarak çürük oluşumunu engelleyen bir süreçtir.

Tükürüğün kaygan dokusu, yiyecekler ağzınızda çiğnenirken onların yağlanmasına yardımcı olur, böylece yemek borusundan mideye daha kolay geçebilir. Tükürük ayrıca yiyeceğin daha erken sindirilmesine yardımcı olan enzimler içerir. Böylece siz çiğneme yaparken ağzınızda karıştığında, vücudunuzun enerji olarak depolaması gerektiği daha katı ürünleri yumuşatabilir ve parçalayabilir.

Ağızdaki Tükürük Bezleri Nerelerde Bulunur?

Ağzın her iki tarafında üç ana tükürük bezi vardır:

  1. Parotis bezi yanağınızın üst kısmında bulunur ve çoğu çocuğun bugün bu nedenle aşılandığı kabakulaktan sıkça etkilenen bezdir. Tükürük, üst azı dişlerinizin hemen üzerindeki parotis bezinden çıkar.
  2. Acıbadem Sağlık Grubu uzmanları “Vücudumuzdaki tükürük bezleri günde yaklaşık 1000-1500 cc kadar tükürük üretir. Ana bezler kulak önü, çene altı ve dil altında yer alırken, ağız içindeki mukozadan gırtlağa kadar yaygın şekilde yerleşmiş olan yüzlerce minör tükürük bezi de bulunmaktadır” diye bilgi vermektedir. Bu bez dilinizin altındaki tükürüğü boşaltır.
  3. Dil altı bezi dilinizin ucunun altında bulunur. Ayrıca dilinizin alt yüzeyinin hemen önündeki tükürüğü boşaltır.

Tükürük Bezleri Neden Önemlidir?

Tükürük eksikliği, ağızda normalde meydana gelen sindirim ve asit kontrolünün olmaması nedeniyle diş çürüğünde, ağız kokusunda ve hatta sindirim problemlerinde bir artışa neden olabilen ve kserostomi (ağız kuruluğu) denilen bir duruma yol açar. Bu bezler, bir kanalın (tüpün) ucundaki küçük bir delikten tükürük salgıladıkları için, bunlar bazen tıkanır veya iltihaplanır, bu da ağızda daha az tükürüğün dolaşmasına neden olur.

Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalından edinilen bilgiye göre: “Bazı antineoplastik ajanlar, antihistaminler, amphetaminler, trankilizanlar, diüretikler, fenotiaminler, atropin benzeri ilaçlar tükürük üretimini azaltırlar ve böylece oral kavitenin kendi kendini temizleme yeteneği azalmış olur ve buna bağlı halitozis (ağız kokusu) oluşur.” Neyse ki, diş hekiminiz bu belirtileri hafifletmek için bir ilaç yazabilir. Bununla birlikte, tedaviye evde başlayarak diş çürüğü oluşumunu önleyebilirsiniz, böylece tükürük seviyesi düştüğünde oluşabilecek mine erozyonundan ve diş hassasiyetinden korunursunuz.

Ayrıca, diş hekiminiz ve doktorunuz, ağız kuruluğunun etkilerini azaltabilecek bir alternatif olup olmadığını görmek için alacağınız ilacı gözden geçirebilir. Nihayetinde, diş hekiminize ve hijyenistinize yapacağınız daha sık önleyici ziyaretler sizde ömür boyu sürebilecek iyi bir ağız sağlığı sağlayacaktır.

Bu makale ile genel ağız sağlığı hakkındaki konulara ilişkin bilgi verilmesi ve bu konuların anlaşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bununla profesyonel tavsiye, tanı ya da tedavi amaçlanmamaktadır. Sağlık durumunuza ya da tedaviye yönelik tüm sorularınızı her zaman diş hekiminizin ya da alanında yetkin bir sağlık uzmanın tavsiyesine başvurun.

İLGİLENEBİLECEĞİNİZ DİĞER MAKALELER

Dişin Farklı Bölümleri Nelerdir?

Her bir dişin farklı bölümleri vardır. Bu bölümleri özetlemek gerekirse:

  • Diş Minesi- Vücutta en çok mineral içeren dokuya sahip, dişin en dış ve en sert bölümüdür.

  • Dentin- Dentin diş minesinin altındaki diş tabakasıdır. Şayet çürük, diş minesinin içinden geçip ilerlerse, bir sonraki saldıracağı yer dentin olacaktır. Dentinde doğrudan pulpaya giden milyonlarca küçük kanal mevcuttur.

  • Diş Özü (Pulpa)-diş özü bir diğer adıyla pulpa, her dişin merkezinde bulunan, içinde sinir dokusunu ve kan damarlarını barındıran yumuşak dokudur. Diş çürüğü diş özüne ulaşırsa, genellikle ağrı hissedilir. Böyle durumlarda kanal tedavisi gerekebilir.