Rampant Çürük: Nedir?

diş çürüğü nedir

Rampant çürükler, yetersiz beslenme, ağız pH'sı, kök çekilmesi ve zayıflamış mine yapısı gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Herhangi bir yaşta herhangi bir insan bu çürüklere karşı duyarlı hale gelebilir, ancak neyse ki ağız sağlığınızı eski sağlığına kavuşturacak tedavi yöntemleri bulunmaktadır.

Diş Çürüğü Nedir?

Diş çürüğü aşağıdaki üç çeşitten birisine göre sınıflandırılır ve sınıflandırılma şekli ağzın içindeki yerine bağlıdır.

  1. Arayüz Çürüğü - Dişin yan yüzeylerinde veya iki diş arasında olur.
  2. Pit ve fissür çürüğü - Dişlerin çiğneme yüzeyindeki derin oluklarda olur.
  3. Kök çürüğü - Dişin veya dişlerin kök yüzeyinde, çoğu zaman hastanın diş eti çekilmesi olduğunda görülür.

Diş çürükleri, ağızdaki asitler yüzünden dişin sert yüzeylerinin demineralize olduğu geri döndürülemez bir diş hastalığıdır. Çoğunlukla bu asitler hem dişlerin üzerinde hem de diş etlerinin yüzeyinde ağzın içerisinde yaşayan bakterilerin yan ürünü olarak üretilirler. Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Levent ÖZER rampant çürüğü, "Aniden ortaya çıkan, diş kuronunda hızla harabiyete yol açan yaygın tipteki çürüklerdir ve kısa sürede pulpaya ulaşmaktadır" şeklinde tanımlamaktadır. Diş çürükleri, uygun ağız bakımı eğitimi ve evde iyi ağız sağlığı uygulamaları yürütülerek önlenebilmektedir. Diş Hekimi ve Protez Uzmanı Çağdaş Kışlaoğlu, genel sağlığı önemli ölçüde etkileyen ağız ve diş sağlığının ilk adımının bebeklik döneminde başladığını, bebeklik döneminden itibaren diş sağlığına gereken önemin verilmesi gerektiğini, çocuğun hayatı boyunca sağlıklı diş ve ağız yapısına sahip olması için bunun gerekli olduğunu belirtmektedir.

Farklı Yaş Gruplarında Diş Çürükleri

Erken çocukluk döneminde, yeni yürümeye başlayan çocuklar gece yatmadan hemen önce eğer biberonda veya alıştırma bardağında mama, süt veya düşük pH'lı meyve suları içerlerse rampant çürükler ortaya çıkabilir.  Eğer yatmadan önce çocuğun ağzı temizlenmezse düşük pH, gece boyunca oral bakterilerin içeceklerdeki şekerlerle beslenmelerine olanak sağlar. Asidin dişlere saldırdığı ortamlarda demineralizasyon gelişir. İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden Dt. Aslı Patır bu sürecin "biberon çürüğü" olarak adlandırıldığını belirtmektedir.

Asitli içecekler, sporcu içecekleri veya enerji içecekleri gibi aşırı şekerli ve düşük pH'lı içecekler içtiklerinde bu durumdan ergenler de etkilenebilirler. Ergenlik dönemi diş çürükleri diş hekimi uzmanlarına büyük zorluk çıkarır, çünkü bunlar çoğunlukla daimi dişlerde yer alır. Bu sorun gülme ve sosyalleşmede ergen kişinin kendine güvenini etkileyebilir ve ayrıca hastayı okula ya da işe gitmekten alıkoyan ağrı ve rahatsızlıklara da neden olabilir. Ergenlik dönemindeki diş çürükleri yetersiz beslenmenin bir göstergesi olabilir. Gençler beslenmelerindeki şeker miktarını azaltarak ve şekersiz sakız çiğneme, bol miktarda florürlü su içme gibi sağlıklı alışkanlıklar edinerek ve ağız bakım alışkanlıklarını geliştirerek ağız sağlıklarını iyileştirebilirler.

Özellikle ağız kuruluğundan etkilenen yetişkin ve ileri yaşlı insanlarda da rampant çürükler görülebilir. Yaşlanma, radyasyon tedavisi veya belirli ilaçlar nedeniyle tükürük üretimi azaldığında ağzın demineralizasyon ile mücadele etme yeteneği de azalır çünkü tükürük, ağzın doğal bir temizleyicisi olarak görev yapmaktadır. Kserostomi olarak da bilinen ağız kuruluğu, diş çürüklerinin ortaya çıkması ve diş içerisinde derinlemesine ilerlemesi için mükemmel bir saldırı ortamı yaratır.

Diş Çürüğü Tedavisi

Diş çürüklerinin giderilmesi işlemi, dişi güçlendirmek amacıyla bir dolgu yapılmasını takiben dişin hastalıklı kısmının kaldırılmasını da kapsayan restoratif tedaviler kanalıyla gerçekleştirilir. Rampant çürük nedeniyle dişin önemli bir bölümü kaybedildiyse, diş hekiminiz dişi korumak amacıyla dişin üzerine bir kuron kaplama (yerleştirme) tercihinde bulunabilir. Restorasyon seçeneği, dişin sağlıklı kalmış kısmının boyutuna ve dişin nerede bulunduğuna bağlıdır.

Rampant çürüğü olan hastalarda hastalık gelişimi, hastanın yaşı ne olursa olsun alışkanlıklarını değiştirmeye hazır olmasına bağlıdır. Beslenme alışkanlıklarında yapılan değişiklikler, ağız hijyeninin iyileştirilmesi ve diş hekiminin tavsiyelerinin dinlenmesi, tedavi sonrası ağzın sağlıklı kalmasını sağlama konusunda hayati rol oynar.

Bu makale ile genel ağız sağlığı hakkındaki konulara ilişkin bilgi verilmesi ve bu konuların anlaşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bununla profesyonel tavsiye, tanı ya da tedavi amaçlanmamaktadır. Sağlık durumunuza ya da tedaviye yönelik tüm sorularınızı her zaman diş hekiminizin ya da alanında yetkin bir sağlık uzmanın tavsiyesine başvurun.

İLGİLENEBİLECEĞİNİZ DİĞER MAKALELER

Dişlerinize iyi bakın, çürükleri önlemeye yardımcı olun

Ağızda yaşayan bakteriler dişlerinize yapışarak çürüklere neden olabilir. Diş çürümelerini önlemek için florürlü diş macunlarımızdan birini deneyin.