การดูแลรักษาสุขภาพฟันที่ดีขณะใส่อุปกรณ์จัดฟันการดูแลรักษาสุขภาพฟันที่ดีขณะใส่อุปกรณ์จัดฟัน

clean-better-with-braces

อย่างที่ทราบกันดีว่า ค่าใช้จ่ายสำหรับการจัดฟันนั้นค่อนข้างสูง เพื่อจะได้ฟันที่จัดเรียงอย่างเป็นระเบียบ สวยงาม ดังนั้นจึงต้องใส่ใจเรื่องการดูแลรักษาและการทำความสะอาดเหงือกและฟันเป็นอย่างดีขณะเข้ารับการจัดฟัน

การดูแลสุขภาพฟันขณะใส่อุปกรณ์จัดฟัน

ทุกครั้งที่ส่องกระจก  จะเห็นว่าเหล็กจัดฟันและลวดที่ใช้เป็นตัวยึดอุปกรณ์จัดฟันคือแหล่งสะสมเศษอาหาร และคราบแบคทีเรียต่าง ๆ  นี่คือจุดเริ่มต้นของปัญหาฟันผุ และปัญหาอื่นๆ อีกมากมาย นอกเหนือจากการทำความสะอาดฟันเป็นประจำทุกวันอย่างถูกต้องแล้ว  ควรเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสมด้วย

บริเวณผิวฟันที่ใส่อุปกรณ์จัดฟัน เป็นส่วนที่ง่ายต่อการสะสมของคราบแบคทีเรีย ส่งผลต่อภาวะการสูญเสียแร่ธาตุหรือแคลเซียมของฟัน คราบแบคทีเรียดังกล่าวจะสร้างกรดเข้าทำลายผิวฟัน สังเกตุได้จากจุดด่างสีขาวขุ่นที่ผิวของฟัน นี่คืออาการระยะแรกของปัญหาฟันผุ  นอกจากนี้คราบแบคทีเรียยังเป็นสาเหตุของอาการเหงือกอักเสบอีกด้วย

โรคฟันผุ และ
โรคเหงือกอักเสบในระยะเริ่มแรกสามารถรักษาให้หายได้ด้วยการดูแลและทำความสะอาดเหงือกและฟันอย่างถูกต้องเป็นประจำทุกวัน ร่วมกับการเลือกรับประทานอาหารอย่างเหมาะสม ดังคำแนะนำต่อไปนี้

 

อาหารที่ดีกับสุขภาพฟัน

กรดในอาหารและเครื่องดื่มที่บริโภคโดยทั่วไป

อาหารที่มีค่าความเป็นกรดสูง ที่เป็นอันตราย ต่อสุขภาพฟัน

(ค่า pH น้อยกว่า 4.5)

อาหารที่มีค่าความเป็นกรดต่ำ

ปลอดภัย ต่อสุขภาพฟัน

(ค่า pH มากกว่า 4.5)

แอปเปิ้ล แอพพริคอท เชอรี่ ส้ม ลูกพีช

ลูกแพร์  ผลพลัม สับปะรด ราสเบอรี่

 

 

น้ำอัดลม สุรา เครื่องดื่ม

ไวน์ น้ำผลไม้

 

ผักดอง

 

น้ำสลัด

 

มะนาว

กล้วย มะม่วง ผลไม้จำพวกแตงต่างๆ

ซุปชนิดต่างๆ พาสต้า

 

นม  น้ำแร่ชนิดไม่อัดลม

ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนมต่างๆ

 

ผักสด

 

เนื้อสัตว์ เนื้อไก่ อาหารทะเล

 

ไข่ ขนมปังกรอบ

อาหาร และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลและแป้งสูงคือต้นเหตุของปัญหาฟันผุ ตัวอย่างเช่น มันฝรั่งทอด สามารถเกาะติดอยู่ที่ฟันได้เป็นเวลานาน จึงควรหลีกเลี่ยง หรือเครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดสูง เช่น น้ำส้มสายชู น้ำสลัด น้ำอัดลม (ทั้งชนิดธรรมดา และ ชนิดที่ใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาล) สุรา เครื่องดื่มเกลือแร่ และน้ำผลไม้ ล้วนมีฤทธิ์กัดกร่อนผิวเคลือบฟันเมื่อบริโภคเป็นประจำ

ทราบหรือไม่ว่า น้ำลายในปากคนเรานั้นมีประโยชน์ เพราะสามารถช่วยป้องกันปัญหาฟันผุได้  โดยทำหน้าที่ปรับสภาพความเป็นกรดที่แฝงมากับอาหารหรือเครื่องดื่มต่าง ๆ แต่เป็นกระบวนการที่ใช้เวลาค่อนข้างนาน ดังนั้นข้อควรปฏิบัติที่ดี คือการควบคุมการบริโภค โดยรับประทานอาหารหลัก 3 มื้อ ต่อวัน หรือมีอาหารว่างระหว่างมื้อไม่เกิน 2 ครั้งต่อวันเท่านั้น และควรดื่มน้ำเปล่าหลังการรับประทานอาหารทันทีทุกครั้ง เพื่อช่วยลดความเป็นกรดในช่องปาก

 

อาหารและพฤติกรรมที่ดีในขณะที่ใส่อุปกรณ์จัดฟัน

ไม่กินอาหารเหนียวๆ อย่างเช่น คาราเมล ท๊อฟฟี่ ผลไม้แห้งหรือธัญพืชอัดแท่ง งดเคี้ยวหมากฝรั่ง และก้อนน้ำแข็งโดยสิ้นเชิง  หลีกเลี่ยงอาหารที่แข็งมาก ๆ เช่น ถั่ว หรือ ขนมปังกรอบที่ค่อนค้างแข็ง เพราะจะทำให้ลวดหรือเส้นยางจัดฟันเคลื่อน งอ หัก หรือขาดได้  หากอยากรับประทานผลไม้ประเภทแอปเปิ้ล หรือ แครอท ควรหั่นให้เป็นชิ้นเล็กๆก่อนทานทุกครั้ง

ส่วนพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง คือ การกัดเล็บ การดุนลิ้นเล่น  หรือการเขี่ยลวดจัดฟัน เพราะจะทำให้อุปกรณ์จัดฟันชำรุดได้ ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลาพบทันตแพทย์โดยไม่จำเป็น

 

หลัก 8 ข้อควรปฏิบัติ ในการดูแลสุขภาพเหงือกและฟัน รวมถึงอุปกรณ์จัดฟันระหว่างการจัดฟัน

  1. เลือกใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ คู่กับแปรงขนนุ่ม  วางแปรงบริเวณคอฟัน ให้หัวแปรงทำมุม 45 องศาที่บริเวณขอบเหงือก แปรงเบาๆ โดยการเคลื่อนขนแปรงเป็นวงกลม ค่อยๆแปรงทีละซี่
  2. ใช้เวลาอย่างต่ำ 10 วินาทีต่อฟัน 1 ซี่ แปรงให้ครบทุกซี่
  3. ค่อยๆแปรงบริเวณรอบๆอุปกรณ์จัดฟัน โดยกดขนแปรงให้สามารถทำความสะอาดตามซอกมุมระหว่างฟัน และลวดดัดฟัน แปรงด้านใน และบริเวณโดยรอบอุปกรณ์และลวดดัดฟัน
  4. แปรงทั้งด้านใน และด้านนอกของฟัน โดยการเคลื่อนขนแปรงเป็นวงกลมทีละซี่
  5. เคลื่อนขนแปรงไปมาจากหน้าไปหลัง ในบริเวณพื้นผิวฟันที่ใช้บดเคี้ยวอาหาร ( ฟันกราม )
  6. บ้วนยาสีฟันออกให้หมดก่อน แล้วทำการตรวจสอบสภาพฟันและอุปกรณ์จัดฟันในกระจกเงาว่าสะอาด และยังอยู่ในสภาพดีหรือไม่
  7. อาจมีการใช้เม็ดย้อมสีฟันเพื่อตรวจหาคราบแบคทีเรีย สามารถหาซื้อได้ตามร้านเภสัชกรทั่วไป
  8. ใช้อุปกรณ์สำหรับดูแลสุขภาพของช่องปากชนิดอื่นๆ ภายใต้การแนะนำของทันตแพทย์ผู้จัดฟันของท่านเท่านั้น

การแปรงฟันอย่างถูกวิธี

  1. วางหัวแปรงทำมุม 45 องศากับขอบเหงือก ขยับแปรงไปมาเบาๆ ระหว่างเหงือกกับฟัน แล้วปัด(ฟันบนปัดลง ฟันล่างปัดขึ้น)
  2. แปรงฟันด้านในแต่ละซี่ ด้วยวิธีเดียวกัน
  3. แปรงบริเวณผิวฟันที่ใช้บดเคี้ยวแต่ละซี่ให้ครบทุกซี่
  4. ใช้ปลายขนแปรงสีฟันแปรงด้านหลังของฟันหน้าแต่ละซี่ ทั้งฟันบน และฟันล่าง
  5. อย่าลืมแปรงลิ้นเป็นขั้นตอนสุดท้าย

การใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี

  1. ดึงไหมขัดฟันความยาวประมาณ 1 ฟุตพันหลวมๆ รอบนิ้วกลางทั้งสองข้าง โดยให้เหลือเส้นไหมที่ใช้ขัดฟันประมาณ 2 นิ้ว
  2. ใช้นิ้วหัวแม่มือ และนิ้วชี้จับไหมขัดฟัน แล้วค่อย ๆ เลื่อนเส้นไหมลงระหว่างซอกฟันเบา ๆ ระวังอย่าให้บาดเหงือก
  3. โค้งไหมโอบรอบฟันแต่ละซี่เป็นรูปตัวซี “C”  เลื่อนไหมขัดฟันขึ้นลงเบาๆ ระหว่างซอกฟัน และขอบเหงือก เลื่อนเส้นไหม จากนิ้วกลางด้านหนึ่ง ไปยังนิ้วกลางอีกด้านหนึ่งเพื่อจะได้ใช้ไหมที่สะอาดสำหรับขัดซอกฟันถัดไป

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจและให้ความรู้ในเรื่องสุขภาพช่องปากทั่วไป ไม่ได้ใช้เพื่อแทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรม หากคุณมีคำถามเกี่ยวกับอาการหรือการรักษาทางการแพทย์ โปรดขอคำแนะนำจากทันตแพทย์หรือผู้ให้บริการด้านสุขภาพที่มีคุณสมบัติเหมาะสม

บทความอื่น ๆ ที่คุณอาจชอบ