Diş Anatomisi: Diş Yapısını Tanıyın

Bir dişi nelerin oluşturduğunu hiç merak ettiniz mi? Bir dişin her bir bölümü benzersiz fonksiyonlara ve özelliklere sahiptir. Dental Park, dişin farklı bölümlerini şöyle açıklamıştır:

  • Kuron: Dişin üst kısmıdır ve gözle açıkça görülebilen tek yerdir. Kuronun şekli dişin fonksiyonunu belirler. Örneğin, ön dişler besinleri koparmak için keskin bir şekle, azı dişleri ise besinleri öğütmek için düz yüzeylere sahiptir.
  • Diş eti Çizgisi: Dişle diş etinin birleştiği yerdir. Doğru fırçalama ve diş temizliği yapılmadığı takdirde, diş eti çizgisinde plak ve tartar oluşarak, diş eti iltihabı ve diş eti hastalığına neden olabilir.
  • Kök: Dişin kemiğe gömülü olan kısımdır. Kök, dişin yaklaşık üçte ikisini oluşturur ve dişi yerinde tutar.
  • Mine: Dişin en dış tabakasıdır. Mine aynı zamanda vücuttaki en sert ve en çok mineralli dokudur . Doğru ağız temizliği sağlanmadığı takdirde durum çürümeyle sonuçlanabilir.
  • Dentin: Minenin altındaki diş tabakasıdır. Çürük mineden içeri ilerleyebilirse, bir sonraki ulaşacağı yer dentindir. Bu bölümde pulpaya giden milyonlarca kanalcık bulunmaktadır.
  • Pulpa: Dişin merkezindeki, sinir dokuları ve kan damarlarının bulunduğu yumuşak dokudur. Çürük pulpaya ulaştığında genellikle ağrı hissedilir.

Hasarlı dişler, özellikle çatlamış veya aşınmış emayeli dişler, çürüklere karşı çok hassastır. Diş sağlığını tehdit eden diğer bir ağız sağlığı rahatsızlığı olan ileri diş eti hastalığı, dişlerin kemiğine saldırır ve diş kaybına neden olabilir. Bir dişin her bir parçasının işlevini ve evde diş bakımı ve düzenli kontrollerle dişlerin sağlıklı kalması için gereken adımları anlamak, siz ve aileniz için ağız sağlığı eğitiminin önemli bileşenleridir.

Diş Emayesi nedir?

Diş emayesi, dişin görünen kısmını saran koruyucu bir bariyerdir. Kalsiyum fosfat dahil güçlü minerallerden oluşur. Diş emayesi, insan vücudundaki en sert maddedir ve sağlıklı emaye, çürüğe neden olan bakterilere karşı dirençlidir. Mineral bileşimi nedeniyle diş emayesi yarı saydamdır. Neyse ki, emaye güçlendirilebilir. Yaygın bir mineral olan florür, diş emayesindeki eksiklikleri gidermeye yardımcı olur. Ebeveynler evde emayenin florür içeren diş macunları ile takviye edilmesine yardımcı olabilir. Diş hekimleri ayrıca özel florür tedavileri de sunmaktadır. Bunlar çocuklara dişlerini güçlü ve çürüklerden uzak tutmaları için uygulanır.

Dentin nedir?

Dentin, dişin emaye yüzeyinin altında ve bir dişin kökleri boyunca oluşan sementin altında bulunur. Canlı hücresel materyal ve dokudan yapılmış olan dentin, diş yapısının çoğunluğunu oluşturan şeydir. Dentin, mikroskobik tübüller içeren kemik benzeri bir maddedir. Emayenin aksine, açıkta kalan dentin diş çürüklerine neden olan ve diş hassasiyetine neden olan bakterilere karşı oldukça hassastır.

Sement nedir?

Sement, diş köklerini saran ve emayeye benzer fakat daha yumuşak olan bir kaplamadır. Sement, dişi çene kemiğine bağlayan liflere tutturularak kök stabilitesine yardımcı olur.

Diş Kökleri

Nasıl ki bir ağacın kökleri onu toprağa tutturmaya yardım ediyorsa, bir dişin kökleri de onu çene kemiğine tutturur. Bu, dişlerin günlük olarak ısırma ve çiğneme kuvvetine dayanmalarını sağlar. Türk Periodontoloji Derneği, diş köklerini tehdit eden rahatsızlıklardan kronik periodontitisi şöyle açıklar:

"En sık görülen periodontitis tipidir. Erişkin yaştaki bireylerin çoğunda mevcuttur. Çok yavaş ilerler, belirtileri geç ve zor fark edilir veya normal zannedilerek önemsenmez. Bu nedenle bazen tedavide geç kalınmış olunabilir. Dişi çevreleyen destek dokuların enfeksiyonu ve yıkımıdır. Sırasıyla diş eti, diş etini dişe bağlayan ve diş kökünü diş kemiğine bağlayan lifler ve diş kemiği eriyerek cep meydana gelir. Diş eti altındaki kök yüzeyi üzerinde mikrobiyal dental plak ve diş taşları, aynı zamanda cep boşluğu içinde bakteriler ve yiyecek artıkları birikerek ve çoğalarak bu enfeksiyonun daha derin dokulara ilerlemesine ve dişin kemik desteğinin azalmasına neden olur." Bu ağız hastalığına, diş plağındaki diş eti dokusunu ve destekleyici kemiği istila eden ve böylece diş veya dişleri yerinde tutan kemiğin tahrip olmasına sebep olan bakteriler neden olur.  Diş kökleri diş sağlığını korumanın tamamlayıcı bir parçasıdır. Çocuklar bile diş eti hastalığı geliştirebilir. Sağlıklı diş hijyeni uygulamalarının sürdürülmesi - kapsamlı diş ipi kullanımı ve fırçalama dahil - ağzı evde bakım ile sağlıklı tutmak için kolay bir yoldur. Siz ve aileniz için düzenli diş temizliği aynı zamanda tartar ve diş eti hastalıklarıyla da mücadele edecektir.

Kök ve Pulpa Kanalları

Dişin içinde içi boş bir odacıkta kök ya da pulpa kanalı bulunmaktadır. Bir diş bir köke sahip olabilir ve birçok premolar ve molar diş iki veya üç kök içerebilir. Pulpayı ve diş köklerini içeren hücresel materyali barındırır. Dişin bu alanı son derece hassastır ve dişleri canlı tutmak için gerekli olan kan akışını ve besin maddelerini sağlamaktan sorumludur. Bu alan hasar gördüğünde veya yoğun çürüme ve travma nedeniyle enfekte olduğunda, bir dişin çekilmesini önlemek için genellikle kök kanal tedavisi gereklidir.

Diş anatomisinin temellerini öğrenmek, ağız sağlığı koşullarının nasıl oluştuğunu anlamanıza yardımcı olacaktır, böylece çocuklarınıza da sağlıklı diş alışkanlıklarını öğretebilirsiniz. Dişlerin benzersiz biyolojik yapısını çocuklarınıza açıklamak, biyolojik kavramları kolay anlaşılır bir biçimde tanıtmanın eğlenceli ve verimli bir yolu olabilir.

Bu makale ile genel ağız sağlığı hakkındaki konulara ilişkin bilgi verilmesi ve bu konuların anlaşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bununla profesyonel tavsiye, tanı ya da tedavi amaçlanmamaktadır. Sağlık durumunuza ya da tedaviye yönelik tüm sorularınızı her zaman diş hekiminizin ya da alanında yetkin bir sağlık uzmanın tavsiyesine başvurun.

İLGİLENEBİLECEĞİNİZ DİĞER MAKALELER

Dişin Farklı Bölümleri Nelerdir?

Her bir dişin farklı bölümleri vardır. Bu bölümleri özetlemek gerekirse:

  • Diş Minesi- Vücutta en çok mineral içeren dokuya sahip, dişin en dış ve en sert bölümüdür.

  • Dentin- Dentin diş minesinin altındaki diş tabakasıdır. Şayet çürük, diş minesinin içinden geçip ilerlerse, bir sonraki saldıracağı yer dentin olacaktır. Dentinde doğrudan pulpaya giden milyonlarca küçük kanal mevcuttur.

  • Diş Özü (Pulpa)-diş özü bir diğer adıyla pulpa, her dişin merkezinde bulunan, içinde sinir dokusunu ve kan damarlarını barındıran yumuşak dokudur. Diş çürüğü diş özüne ulaşırsa, genellikle ağrı hissedilir. Böyle durumlarda kanal tedavisi gerekebilir.