การงอกของฟันน้ำนม: สัญญาณและการดูแลรักษา

การดูแลฟันน้ำนมที่งอกใหม่

การงอกของฟันน้ำนมซี่แรก ถือเป็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของลูกน้อยช่วงขวบปีแรก และพ่อแม่ส่วนใหญ่มักกังวลกับเรื่องนี้ เพราะบ่อยครั้งลูกน้อยจะหงุดหงิดหรือรำคาญเมื่อฟันกำลังงอก การช่วยบรรเทาอาการดังกล่าวเป็นเรื่องที่ท้าทายแต่สามารถทำได้

ฟันเริ่มงอกเมื่อไหร่

ฟันน้ำนมซี่แรกมักงอกเมื่อลูกน้อยอายุประมาณ 6 เดือน หรือในช่วงอายุ 3 ถึง 14 เดือน เด็กบางคนฟันน้ำนมขึ้นทีละซี่ แต่บางคนขึ้นทีละคู่หรือ 2-3 ซี่ สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน ได้เสนอแผนภูมิการงอกของฟัน แต่ไม่ใช่ว่าฟันเด็กทุกคนจะพัฒนาตามนั้น  สมาคมกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน และสมาคมทันตาภิบาลอเมริกันเห็นพ้องกันว่า เด็กควรพบทันตแพทย์ภายใน 6 เดือนหลังจากที่ฟันซี่แรกงอกหรือเมื่อครบ 1 ขวบ แต่ถ้าฟันลูกน้อยยังไม่ขึ้นเมื่ออายุครบ 1 ขวบแล้ว พ่อแม่ควรพาลูกไปปรึกษากุมารแพทย์หรือทันตแพทย์

สัญญาณที่แสดงว่าฟันของลูกน้อยกำลังงอก

ไม่ว่าตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายายจะเชื่อกันอย่างไร แต่ความจริงแล้ว ไม่มีสัญญาณหรือหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แน่ชัดใดๆ พิสูจน์ที่แสดงว่าฟันกำลังงอก เกี่ยวเนื่องกับอาการที่พ่อแม่บางคนเข้าใจผิด เช่น การมีไข้ น้ำมูกไหล หรือท้องเสีย เป็นต้น อาการซึ่งแสดงว่าฟันจะงอกนั้นแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน ทารกบางคนอาจไม่มีอาการใดๆ แต่บางคนมีอาการเจ็บและปวดนานหลายสัปดาห์และอาจขึ้นอยู่กับว่าเป็นฟันซี่ใดที่งอกด้วย 

 เด็กทารกอาจแสดงอย่างน้อย 1 อาการต่อไปนี้

  • น้ำลายยืดมากกว่าปกติ
  • เหงือกบวมและอาจมีก้อนใต้เหงือกร่วมด้วย
  • ขยี้ตา ถูแก้มหรือหูตัวเองบ่อยๆ
  • ไม่ยอมรับประทานอาหารหรือดูดนมเมื่อถึงเวลา
  • อารมณ์หงุดหงิด
  • ไม่ยอมนอนหรือกระสับกระส่ายในช่วงเวลาที่ควรจะพัก
  • อยากเคี้ยวอะไรแข็งๆ ตลอดเวลา

จากที่กล่าวมา พ่อแม่อาจสังเกตว่าสัญญาณเหล่านี้ไม่เกี่ยวกับฟันเลย แต่อาการ 2-3 อย่างร่วมกันมักบ่งชี้ว่าฟันกำลังจะงอก

ทำอย่างไรเมื่อเจ็บฟันซี่ที่จะงอก

โชคดีที่มีหลายวิธีที่สามารถทำได้ ซื้อยาแก้ปวดที่หาได้ตามร้านขายยา เช่น ibuprofen หรือ acetaminophen สามารถช่วยลดอาการปวดตื๊อๆ ได้ ยาชาชนิดป้ายที่มีส่วนประกอบของ benzocaine (คล้ายกับยาชาเจลที่ทันตแพทย์ใช้) ก็สามารถใช้ได้ แต่งานวิจัยบางชิ้นแนะนำให้ใช้แต่พอประมาณเท่านั้น เพราะอาจส่งผลกระทบต่อระดับออกซิเจนในเลือดของทารก 

การบรรเทารูปแบบอื่นๆ ได้แก่ แช่เย็นห่วงยางให้ทารกกัด หรือใช้นิ้วสะอาดกดบริเวณเหงือกเพื่อบรรเทาอาการให้ทารก  หลีกเลี่ยงไม่ให้ทารกเคี้ยวอาหารแข็งๆ เพราะอาจติดคอได้ การใช้น้ำอุ่นเช็ดนวดเบาๆ ก็อาจช่วยให้ทารกรู้สึกผ่อนคลายขึ้น  

การดูแลฟันน้ำนมที่งอกใหม่

ใช้ผ้าสะอาดเช็ดทำความสะอาดปากทารกเป็นการฝึกอุปนิสัยที่ดี อาจเริ่มก่อนที่ฟันซี่แรกจะงอกก็ได้ ในช่วงนี้การใช้ยาสีฟันยังไม่จำเป็นเท่ากับการทำความสะอาดเพื่อกำจัดคราบแบคทีเรีย ควรพาลูกไป พบทันตแพทย์ครั้งแรกเมื่ออายุครบ 1 ขวบ เพื่อให้ทันตแพทย์แนะนำพ่อแม่ถึงวิธีการดูแลฟันและเหงือกของทารก อีกทั้งยังสามารถซักถามข้อสงสัยต่างๆ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปากลูกน้อยเพื่อนำไปปฏิบัติได้อย่างดีที่สุด

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจและให้ความรู้ในเรื่องสุขภาพช่องปากทั่วไป ไม่ได้ใช้เพื่อแทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรม หากคุณมีคำถามเกี่ยวกับอาการหรือการรักษาทางการแพทย์ โปรดขอคำแนะนำจากทันตแพทย์หรือผู้ให้บริการด้านสุขภาพที่มีคุณสมบัติเหมาะสม

บทความอื่น ๆ ที่คุณอาจชอบ

หยุดการสะสมของคราบจุลินทรีย์

คราบจุลินทรีย์คือแบคทีเรียเหนียวหนึบที่ติดอยู่บนฟันของคุณ หากไม่กำจัดออกไประหว่างการแปรงฟันและขัดฟัน พวกมันจะกลายสภาพเป็นหินปูน ลองใช้ยาสีฟันที่ช่วยลดการสะสมของคราบจุลินทรีย์และหินปูนของเราสิ