ภาพรวม

เด็กส่วนใหญ่จะยังไม่มีฟันจนกว่าจะอายุครบหกเดือน แต่ถึงอย่างนั้น คุณก็ควรดูแลช่องปากของพวกเขาตั้งแต่เริ่มแรก ทันตแพทย์หลายคนแนะนำว่า คุณแม่ควรพาลูกไปตรวจสุขภาพช่องปากครั้งแรกก่อนอายุครบหนึ่งขวบ เพื่อทำความสะอาดฟันและเหงือกของลูกน้อยอย่างเหมาะสม

คุณควรทำความสะอาดเหงือกของลูกน้อยให้เป็นนิสัยตั้งแต่แรกคลอด แม้ว่าตอนแรกจะลำบากสักหน่อย แต่ทารกจะค่อย ๆ ชินกับการทำความสะอาดช่องปากไปเองเหมือนกับเวลาทำความสะอาดส่วนอื่นของร่างกาย แถมเด็ก ๆ หลายคนยังรู้สึกติดใจและชอบแปรงฟันเป็นประจำทุกวันด้วย

ในช่วงขวบปีแรก คุณพ่อคุณแม่มีหลายสิ่งที่ต้องระวัง ได้แก่

ฟันงอก
เมื่อลูกของคุณอายุระหว่าง 3-9 เดือน ฟันน้ำนมจะเริ่มงอก ดังนั้น ลูกของคุณจึงอาจจะรู้สึกระคายเคือง หงุดหงิด และอาจจะอยู่ไม่สุข น้ำลายไหล หรือไม่อยากอาหาร แต่จะไม่ทำให้เกิดอาการผิดปกติอย่างอื่นตามมา

ฟันผุจากขวดนม
ฟันผุจากขวดนมหรือที่เรียกว่า "ฟันผุในเด็กเล็ก" เป็นหนึ่งในปัญหาที่สำคัญที่สุดเกี่ยวกับการดูแลช่องปากของทารก สาเหตุเกิดจากฟันสัมผัสกับของเหลวที่มีส่วนผสมของน้ำตาลบ่อย ๆ หรือเป็นเวลานาน ซึ่งจะทำให้ฟันและสุขภาพปากโดยรวมของลูกน้อยเสียหายอย่างรุนแรงได้

จุกนมหลอก
การดูดเป็นพัฒนาการตามปกติของทารกและจะทำให้พวกเขารู้สึกสบายในช่วงขวบปีแรก แม้ว่าเด็กจะไม่จำเป็นต้องได้รับสารอาหารจากนมแม่หรือนมขวดแล้วก็ตาม แต่พวกเขาก็ยังชอบดูดนมอยู่ ในช่วงสองสามปีแรก การดูดนมจะไม่ส่งผลเสียต่อช่องปากของเด็ก แต่การดูดนมบ่อย ๆ เป็นเวลานานอาจทำให้เกิดปัญหาตามมาได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากลูกของคุณติดนิสัยนี้ไปจนกระทั่งฟันน้ำนมเริ่มหลุด

การวางแผน

ฟันงอก
เมื่อฟันเริ่มงอก เหงือกของเด็กบางคนจะเป็นแผลและนิ่ม ให้คุณใช้นิ้วสะอาด อุปกรณ์นวดเหงือกสำหรับทารก หรือแผ่นผ้าก๊อซนิ่ม ๆ ถูเหงือกของลูกเบา ๆ เพื่อบรรเทาอาหาร การให้ลูกเคี้ยวยางกัดที่สะอาดก็ช่วยได้เช่นกัน

คุณสามารถลดอาการเจ็บปวดจากฟันงอกได้โดย

  • ถูเหงือกของลูกเพื่อให้เกิดแรงกด

  • ให้ลูกเคี้ยวยางกัดเย็น ๆ

ฟันซี่แรก
การดูแลรักษาฟันซี่แรกของทารกเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง ทั้งยังเป็นจุดเริ่มต้นของสุขภาพช่องปากที่แข็งแรง

เคล็ดลับในการทำความสะอาดช่องปากของทารก ได้แก่:

  • อุ้มลูกมาวางลงบนตัก โดยให้ศีรษะของลูกชิดกับหน้าอกเพื่อให้คุณมองเห็นช่องปากของลูกได้ชัด ๆ

  • ทำความสะอาดเหงือกและฟันที่เพิ่งงอก โดยใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำหมาด ๆ เช็ดบนเหงือกบนและล่าง หรือคุณจะถุงนิ้วก็ได้เช่นกัน เพราะถุงนิ้วผลิตมาพอดีกับนิ้วมือและใช้เพื่อจุดประสงค์นี้โดยเฉพาะ

  • ปฏิบัติตามขั้นตอนเหล่านี้อย่างน้อยวันละสองครั้ง คือ หลังอาหารเช้า และอีกครั้งหลังจากที่ลูกรับประทานอาหารมื้อสุดท้ายของวัน

  • เมื่อฟันเริ่มงอก ให้เริ่มแปรงฟันอย่างน้อยวันละสองถึงสามครั้งด้วยแปรงสีฟันขนนิ่มและน้ำเปล่า เราไม่แนะนำให้ใช้ยาสีฟันจนกว่าลูกของคุณจะอายุครบสองขวบ เมื่อถึงเวลานั้น ให้คุณคอยดูแลเวลาที่ลูกแปรงฟันเพื่อป้องกันไม่ให้ลูกกลืนยาสีฟันลงไป

ฟันผุ
ฟันผุเป็นภาวะอันตรายที่เกิดขึ้นเมื่อแบคทีเรียบนฟันที่เจริญเติบโตโดยอาศัยน้ำตาลในอาหารและเครื่องดื่มปล่อยกรดออกมาทำลายเคลือบฟัน ทำให้แร่ธาตุบนฟันสลายตัว จนทำให้ฟันผุในที่สุด ดังนั้น เพื่อป้องกันฟันพุ ห้ามไม่ให้ลูกนอนหลับไปพร้อมกับขวดนมในปากหรือให้ลูกดูดนมตอนงีบหลับ หากลูกต้องการดูดอะไรบางอย่างตอนหลับ ให้ลูกดูดขวดนมที่บรรจุน้ำเปล่าหรือจุกนมหลอกแทน

จุกนมหลอก
หากลูกของคุณใช้จุกนมหลอก ควรดูแลให้ลูกใช้จุกนมหลอกอย่างปลอดภัย ห้ามผูกจุกนมหลอกไว้กับสายสร้อยหรือสร้อยคอที่เด็กทารกสวมอยู่ เพราะสร้อยอาจจะพันคอเด็กได้

เลือกจุกนมหลอกที่:

  • ทำจากวัสดุชิ้นเดียว ไม่ใช่นำวัสดุหลายชิ้นมาประกอบกัน

  • มีรูระบายอากาศด้านข้าง

  • ใหญ่พอที่จะป้องกันไม่ให้เด็กกลืนลงไป

  • ทำจากวัสดุที่มีความยืดหยุ่นและไม่เป็นพิษ

  • มีมือจับเพื่อให้จับได้ง่าย

  • ตรวจสอบจุกนมหลอกทุกครั้งก่อนให้ลูกดูด จุกนมหลอกจะต้องไม่มีรอยฉีกขาด หากพบรอยฉีดขาด ให้เปลี่ยนอันใหม่ ห้ามจุ่มจุกนมหลอกในน้ำผึ้งหรือของหวานอื่น ๆ ก่อนเอาให้ลูก

บทความอื่น ๆ ที่คุณอาจชอบ