Periodontal Hastalık (Diş Eti Hastalığı) Nedir ve Nasıl Önlenir?

Çoğu insan diş eti hastalığını duymuştur, ancak diş hekimleri bunu periodontal hastalık olarak adlandırırlar. Konuyla ilgili olarak Türk Dişhekimleri Birliği bizleri şöyle aydınlatmaktadır: “Diş eti hastalığının en önemli nedeni "bakteriyel diş plağı" adı verilen, dişler üzerinde biriken yapışkan ve renksiz film tabakasıdır. Günlük fırçalama ve diş ipliği kullanımı ile diş plağının uzaklaştırılması sağlıklı bir ağız için temel gereksinimdir. Eğer plak etkin bir şekilde dişlerden uzaklaştırılmazsa diş taşı veya tartar olarak bilinen düzensiz yüzeyli ve geçirgen bir yapıya dönüşür. Plaktaki bakteriler tarafından salınan zararlı ürünler diş etinde irritasyona neden olur. Bu ürünler nedeni ile diş etini dişe sıkıca bağlayan lifler yıkıma uğrar, diş eti dişten uzaklaşır ve periodontal cep oluşur. Böylece bakteri ve ürünlerinin daha derin dokulara ilerlemesi kolaylaşır. Hastalık ilerledikçe cep derinleşir, bakteriler daha derine; kemiğe kadar ilerler ve dişi destekleyen alveol kemiğinde de yıkım başlar. Hastalık tedavi edilmeden bırakılırsa sonunda dişler sallanır ve çekimleri bile gerekebilir.”

Buna neyin sebep olduğuna ve bunu tedavi etmek için ne yapılması gerektiğine gelin birlikte göz atalım.

Diş Eti İltihabı (Gingivitis)

En yaygın ve en bilindik diş eti hastalığı türü gingivitistir (diş eti iltihabı). Hastalık, dişlerin boyunlarını çevreleyen gingiva veya diş eti iltihabını kapsamakta ve diş eti çizgisi boyunca oluşan plaktan kaynaklanmaktadır. Belirtiler arasında diş etleri kızarıklığının ve şişliğinin yanı sıra diş fırçasında veya diş muayenesi sırasında gözle görülebilecek diş eti kanaması sayılabilir. Genellikle ağız kokusundan fark edilen diş eti iltihabı, kişinin birtakım sağlık koşullarından veya tıbbi değişikliklerden de kaynaklanabilir. Örneğin bakteri plağı varlığında, ergenlikten ve hamilelikten kaynaklanan hormonal değişiklikler hastalığın şiddetini arttıracaktır. Diş hekimleri hastalığın bu türünü "ergenlik diş eti iltihabı" ve "gebelik diş eti iltihabı" olarak adlandırır.

Gençlerin diş eti iltihabını önlemek için ağız hijyeni alışkanlıklarını korumaları ve yılda iki kez profesyonel diş temizliği yaptırmaları gerekir. Hamilelik sırasında hamile kadınlarda periodontal hastalık oluşma riski daha yüksektir, bu nedenle hamilelik sırasında bu kadınların düzenli diş temizliği yaptırmaları gerektiğinin farkında olmaları gerekir.

Diş Eti İltihabının Önlenmesi

Neyse ki, dişlerin etrafında diş eti iltihabı oluşumundan kaynaklanan kemik kaybı yaşanmamıştır ve diş eti iltihabı kolayca tedavi edilebilmekte veya önlenebilmektedir. Diş eti iltihabı oluşumu riskini azaltmak için günde iki kez özellikle pilli ve kaliteli yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanılmalıdır. Diş ipi kullanımı diğer genel ağız hijyeni uygulamaları gibi hastalığın oluşma olasılığını daha da azaltacaktır: ağız gargaraları, basınçlı su ile dişleri temizleme aygıtları ve arayüz temizleme araçları. Halihazırda bu rahatsızlığa sahip olan kişiler, daha güçlü diş macunları ile diş etlerini iyileştirmeyi tercih edebilirler. Diş eti iltihabını önlemenin en iyi yolu düzenli olarak altı ayda bir diş hekimine veya dental hijyeniste görünmektir.

Periodontitis

İkinci en yaygın periodontal hastalık "periodontitis"dir. Diş eti iltihabında olduğu gibi, periodontitis, bakteri plağından kaynaklanır ancak dişlerin içinde kemik desteği kaybına neden olabilir. Periodontitis, tedavi edilebilir veya önlenebilir ancak oluşan hasar çok nadiren geri döndürülebilir. Diş eti iltihabı tedavi edilmediğinde periodontitis oluşabilir. Diş eti iltihabında olduğu gibi periodontitis hastalığının belirtileri arasında diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve kanama sayılabilir. Dişlerin diş eti dokusunun etrafındaki açıklık olarak belirtilen, dişlerin çevresinde oluşan diş eti cepleri de görülebilir. Bu, bakteri ve diş taşı oluşumunun diş eti çizgisinin altında daha derinlere inmesini sağlar. Cebin bu derinleşmesi kemik kaybıyla ilişkilidir ve tedavi edilmez ise diş kaybına yol açabilir.

Periodontitis Hastalık Riskleri

Diş eti iltihabı bulunan herkes bu periodontal hastalık türüne yakalanmaz, ancak bazı kişilerin bu hastalığa yakalanma olasılığını artırabilecek risk faktörleri vardır. Sigara çok önemli bir risk faktörüdür ve tedaviyi zorlaştırabilir. Kontrolsüz diyabet, obezite, genetik duyarlılık ve kötü ağız hijyeni, bir kişinin periodontitis hastalığına yakalanma riskini artırabilir. Tedavi edilmeyen periodontitis hastalığı yalnızca diş kaybına sebep olmaz, aynı zamanda kardiyovasküler (kalp) hastalık riski artışı gibi sistemik sağlık sorunları oluşturabilir.

Peridontitisin Önlenmesi

Hassas diş fırçası bu konuda her zaman ilk adımdır ve uygun ağız hijyeni, peridontitisin önlenmesi konusunda olmazsa olmazdır. Sigara kullanıyorsanız, sigarayı bırakmanız da şiddetle tavsiye edilir. Diş hekimi ve dental hijyenist tarafından yapılan peridontitis tedavisi, diş taşı temizliği ve kök düzeltmesi olarak adlandırılan dişlerin derinlemesine temizlenmesini içerecektir, fakat dişlerin etrafında oluşan ciddi kemik kaybı bölgeleri, diş eti ve kemik greftini kapsayan bir diş eti ameliyatı gerektirebilir.

Unutmamak gerekir ki: Periodontitis kontrol altına alındıktan sonra, kesinlikle tamamen tedavi edilmemiştir. Uzun vadeli sorunları önlemek için yıllık diş temizliğinizi yaptırın ve hastalığın en kötüsüne yakalanmamak için üzerinize düşeni yapın.

Yazar hakkında: James Burke Fine, Diş Hekimliğinin (DMD) yanı sıra Doktora Sonrası Programlar için Dekan Yardımcılığı, Klinik Diş Hekimliği Profesörlüğü ve New York, Columbia Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodonti Bölümünde Yüksek Lisans Direktörlüğü görevlerini yürütmektedir. Finanse edilen araştırma projelerinde kendisi baş araştırmacı veya ortak araştırmacı olmuş ve Clinical Guide to Periodontics (Periodonti Klinik Rehberi) kitabının ortak yazarlığı da dâhil, periodontal hastalıklarla ilgili literatürde sayısız makale, değerlendirme ve özet yazmış veya yardımcı yazarlık görevlerinde bulunmuştur. Fine, davet edildiği konferans ve seminerlerde sunumlar da yapmıştır. Hoboken, NJ’de ve Columbia Üniversitesi fakülte yönetiminde periodontiyle sınırlı bir çalışma yürütmektedir.

 

Bu makale ile genel ağız sağlığı hakkındaki konulara ilişkin bilgi verilmesi ve bu konuların anlaşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bununla profesyonel tavsiye, tanı ya da tedavi amaçlanmamaktadır. Sağlık durumunuza ya da tedaviye yönelik tüm sorularınızı her zaman diş hekiminizin ya da alanında yetkin bir sağlık uzmanın tavsiyesine başvurun.

İLGİLENEBİLECEĞİNİZ DİĞER MAKALELER

DİŞ ETİ HASTALIĞINI Önlemek için En Etkin Yöntemler

  • Dişlerin doğru şekilde fırçalanması ve diş ipi ile düzenli temizlenmesi

  • Bakterileri temizlemek için bakteri önleyici diş macunu ve ağız bakım suyu kullanılması

  • Yılda iki kez profesyonel diş temizliği ve kontrol için diş hekiminin ziyaret edilmesi

Diş eti hastalığını önlemeye yardımcı olabilecek basit bir yöntem

Diş eti hastalığı, diş etleri üzerindeki bakteri plağı diş fırçalama ve diş ipi kullanımı ile doğru ve yeterli temizlenmediğinde ortaya çıkar. Neyse ki bu durum önlenebilir. Bakteri plağının yeniden oluşumunu azaltmak ve diş eti hastalığını önlemeye yardımcı olmak için özel olarak geliştirilmiş diş macunlarımızından birini deneyin.