Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Sağlıklı bir vücut için altyapı oluştururken, insanlar bilindiği üzere egzersizlere, sağlıklı yiyeceklere ve gerektiğinde doktor ziyaretine odaklanırlar. Ağız sağlığı bu süreçte göz ardı edilse de, bu durum hayatın diğer alanlarında nasıl hissettiğiniz konusunda derin bir fark yaratabilir. Halk arasında daha çok diş sıkma ya da gıcırdatma olarak bilinen bruksizm, tedavi edilmeden bırakılmaması gereken bir ağız hastalığıdır.

Prof. Dr. Ahmet Akgül, gün boyu stres yaşayan kişilerin gece uykuda dişlerini sıktıklarını veya gıcırdattıklarını, genellikle uyku esnasında görüldüğünden buna “uyku ilişkili bruksizm” de denildiğini, uyanıklık anında da bruksizm görülebilse de bunun genellikle sendromik hastalarda görüldüğünü belirtiyor. Bruksizm nedenleri değişiklik göstermektedir, ancak sizde olduğunu düşünüyorsanız, belli semptomlara karşı dikkat edebilirsiniz.

Bruksizm Belirtileri ve Semptomları

Bruksizm, başka rahatsızlıklara benzer birçok belirtiye sahiptir. Şu tür rahatsızlıklar yaşıyorsanız diş hekiminize başvurun:

  • Aşınmış diş minesi ve artan diş hassasiyeti.
  • Çene ağrısı veya sıkı çene kasları.
  • Uyku partnerinizi uyandırmak için yeterince yüksek olabilecek seviyede dişleri gıcırdatma veya kenetleme.
  • Düzleşmiş, kırık, yontulmuş veya gevşemiş dişler
  • Şakaklarınızda başlayan hafif bir baş ağrısı.

Bruksizm ve Uyku Sorunları

Bruksizme neyin yol açtığı kesin olarak bilinmese de, hem fiziksel hem de psikolojik nedenler genellikle diş gıcırdatma ile bağlantılıdır. Uyku sorunları en yaygın nedenlerden bazılarıdır. Uyku esnasında oluşan güçlü çene hareketlerinin neden olduğu çeneleri sıkma, dişleri gıcırdatma olarak tanımlanan bruksizmin görülme sıklığının %20’lere kadar ulaştığını söyleyen Diş Hekimi Selçuk Özbölük, “Araştırmalar horlama ve uyku apnesi gibi durumların dişlerini gıcırdatan kişilerde daha çok görüldüğünü gösteriyor” diye konuştu. Uyku apnesi, solunum işlemini etkileyen benzersiz bir durumdur; teşhis ve tedavi için doktorunuza göründüğünüzden emin olun.

Olumsuz Duygular

Dentaluna İmplant ve Gülüş Estetiği Kliniği uzmanları bruksizmin başlıca nedenlerini şöyle sıraladı: “Bu rahatsızlığın en önemli nedeni kişinin duygusal stresler yaşamasıdır. Vücutta stresin olumsuz etkileri ilk olarak ağız dokularında görülür. Stresin diş gıcırdatmanın hem oluş sebebi hem de bunun şiddetini artıran bir etken olduğu belirlenmiştir. Kişilerin aşırı sinirli, titiz ve hassas olması halinde bruksizm daha çok görülür. Maloklüzyon adı verilen dişlerdeki diziliş ve sıralanışta olan bozukluklar da bruksizm nedenidir. Bunun için farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar bunun dişlerde kapanış ilişkisinin bozulmasından, bazıları ise santral sinir sisteminde olan bir hastalıktan, bazı araştırmacılar ise her iki durumun etkisinden kaynaklandığını söylemektedir. Kişinin günlük yaşamda yaşadığı maddi ve manevi sorunlar psikolojik baskı nedenidir. İnsanların çoğu istediği ve arzu ettiği yaşam standartlarına kavuşamadığından, bunları farklı boyutlara taşımaktadır. Bu etkiyle uykuda diş gıcırdatma durumu ortaya çıkabilir. Kişinin özellikleri buna eşlik ettiğinde, diş gıcırdatma daha etkili olmaya başlar.” Her ne kadar profesyonel danışmanlık, stres etkeni ile baş etmenizi kolaylaştırsa da, bunu yönetmek için kişisel yöntemler de bulunmaktadır. Egzersiz, çok etkili stres rahatlaması sağlayan endorfin salgılarken müzik dinlemek, yürüyüş yapmak ve hatta ılık suyla banyo yapmak gibi bazı rahatlama yöntemleri de benzer şekilde işe yaramaktadır. Çoğu zaman işten kaynaklanan nedenler suçlanır, dolayısıyla iş yeri atmosferinize ve kariyerinizin zorlu yönlerine yaklaşma biçiminize dikkat edin.

Maloklüzyon Durumları (Alt ve Üst Çene Arasındaki Yapısal Bozukluklar)

Üst veya alt çenede ısırma ve diş hizalama sorunları diş gıcırdatma hastalığının başka bir yaygın nedenidir. Diş telleri kadar basit ya da çene rekonstrüksiyonu kadar ekstrem bir tedavi sorunu giderebilir, ancak herhangi bir maloklüzyonun düzeltilmesi konusunda en doğru tedavi yöntemini almak için daima diş hekiminizle görüşün.

Yaşam Tarzı

Tütün kullanımı, alkol tüketimi ve hatta çok fazla kafein gibi madde kaynaklı alışkanlıklar bruksizm yaşama riskinizi artırabilir. Hatta, sağlık uzmanınız gerektiğinde uygun bir bağımlılık tedavisi yöntemi önerebilir. Bruksizm çocuklarda ergenlerden daha yaygın olduğu için, yaşın da önemli bir etken olduğunu unutmayın.

İlaçlar ve Hastalıklar

Bruksizm nedenleri, Huntington Hastalığı ve Parkinson Hastalığı gibi nörolojik rahatsızlıkların yanı sıra psikiyatrik ilaçların ve antidepresanların yan etkileri ile de ilişkilendirilmiştir. Bu tür durumlarda doktorunuza başvurun.

Bruksizm için Önlem ve Tedavi

Bruksizmden muzdarip olduğunuzu düşünüyorsanız, işe belirtileri kaydederek başlayın ve bir sonraki randevunuzda bunlara dikkat çekin. Diş hekiminiz herhangi bir belirtiyi veya semptomu tam olarak teyit etmek için kapsamlı bir muayene yapmak ve ardından bunların nedenlerini belirlemek isteyebilir. Aradaki zamanda, gıcırdatma işleminden kaynaklanan herhangi bir hasarı hafifletmek amacıyla bir ağız koruyucusu reçete edebilir veya dişlerin hizalanmasıyla ilgili sorunları gidermek için bir diş çalışması gerçekleştirebilir. Henüz yapmadıysanız stresi azaltma yöntemlerini ele almak başka bir seçenektir.

Her zaman olduğu gibi, ağız bakımı evde başlar. Bu rahatsızlığın bir sonucu olarak aşınan diş minesini güçlendirmek amacıyla dişlerinizi düzenli olarak fırçalamayı ihmal etmeyin.

 

Bu makale ile genel ağız sağlığı hakkındaki konulara ilişkin bilgi verilmesi ve bu konuların anlaşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bununla profesyonel tavsiye, tanı ya da tedavi amaçlanmamaktadır. Sağlık durumunuza ya da tedaviye yönelik tüm sorularınızı her zaman diş hekiminizin ya da alanında yetkin bir sağlık uzmanın tavsiyesine başvurun.

İLGİLENEBİLECEĞİNİZ DİĞER MAKALELER

Top Ways to Treat BRUXISM

  1. Talk to your dentist about jaw alignment

  2. Consider a mouthguard

  3. Let go of negative and stress causing thoughts

Bruxism, a pain in your mouth?

If you are experiencing bruxism, speak to your dentist. Bruxism can erode your enamel, making your teeth vulnerable to tooth sensitivity. If you are experiencing sensitivity, try one of our products formulated to reduce tooth sensitivity.