คำจำกัดความ

ปากแห้งเป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อคุณมีน้ำลายไม่เพียงพอต่อการหล่อเลี้ยงปากให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ

สัญญาณและอาการ

ปากของคนเรามักจะแห้งเป็นครั้งคราว แต่หากปากแห้งไม่หาย แสดงว่าคุณอาจจะมีปัญหาในการผลิตน้ำลาย อาการของปากแห้ง ได้แก่:

  • รู้สึกว่าปากและลำคอแห้ง เหนียว

  • เคี้ยว กลืนน้ำลาย รับรสชาติ หรือพูดลำบาก

  • รู้สึกแสบร้อนในปาก

  • ลิ้นแห้งและสาก

  • ปากแห้งแตก

  • ระคายเคืองเหงือก

  • ฟันผุบ่อยขึ้น

  • มีกลิ่นปาก

สาเหตุ

ปากแห้งเป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อต่อมผลิตน้ำลายในปากของคนเราทำงานผิดปกติ สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่ ความกังวล ความเครียด การรับประทานยาบางชนิด ความชรา การรักษามะเร็ง (ด้วยการฉายรังสี/ทำเคมีบำบัด) และภูมิคุ้มกันตนเองผิดปกติ เช่น โรคโจเกรนส์ การสูบบุหรี่

ปัญหาในช่องปากที่เกิดขึ้น ได้แก่ ปากแห้ง ต่อมน้ำลายบวม ฟันผุมากขึ้น และโรคเหงือก ให้คุณดูแลสุขอนามัยในช่องปากอย่างดีและไปพบทันตแพทย์เพื่อทำความสะอาดฟันเป็นประจำ

การวินิจฉัย

หากต้องการรักษาอาการปากแห้งให้หายขาด มีวิธีเดียวคือ รักษาที่ต้นเหตุ หากการปากแห้งของคุณเป็นผลจากการใช้ยา แพทย์อาจจะเปลี่ยนยาหรือปรับปริมาณยาให้คุณ หากต่อมน้ำลายของคุณผิดปกติ แต่ยังผลิตน้ำลายได้เล็กน้อย แพทย์อาจจะจ่ายยาที่ช่วยให้ต่อมน้ำลายทำงานได้ดีขึ้น

การป้องกัน

คุณสามารถปากแห้งได้โดยการปฏิบัติตามขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้:

  • จิบน้ำหรือเครื่องดื่มที่ไม่มีน้ำตาลบ่อย ๆ และระหว่างมื้ออาหาร

  • หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา และน้ำอัดลมบางชนิด

  • แพทย์จะแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นในช่องปาก

  • การเคี้ยวหมากฝรั่งปราศจากน้ำตาลหรืออมลูกอมแข็งที่ไม่มีน้ำตาลช่วยกระตุ้นการหลั่งน้ำลายได้ดี โดยเฉพาะลูกอมรสมินต์หรือรสอบเชย

  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่หรือการดื่มสุรา เพราะจะทำให้ปากแห้งมากขึ้น

  • ลดอาหารเผ็ดร้อนหรืออาหารรสเค็ม

  • หลีกเลี่ยงอาหารรสหวานและเปรี้ยว

  • เปิดเครื่องทำความชื่นในตอนกลางคืน

การรักษา

การรักษาอาการปากแห้งจะขึ้นอยู่กับสาเหตุเป็นสำคัญ หากคุณคิดว่าตัวเองมีอาการปากแห้ง ควรไปพบทันตแพทย์หรือแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

อาการแทรกซ้อน

หากคุณปากแห้งอยู่ตลอดเวลาหรือเกือบตลอดเวลา ก็อาจทำให้คุณรู้สึกไม่สบายตัวและเกิดผลเสียร้ายแรงกับสุขภาพช่องปากได้ เมื่อปากแห้ง เนื้อเยื่ออ่อนในปากของคุณจะระคายเคือง ซึ่งอาจทำให้เกิดการอักเสบตามมาและเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้น หากไม่มีน้ำลายคอยช่วยทำความสะอาดช่องปาก ฟันผุและปัญหาสุขภาพช่องปากอื่น ๆ ก็จะเกิดได้บ่อยมากขึ้น ดังนั้น คุณจะต้องดูแลความสะอาดเหงือกและฟันเป็นอย่างดี โดยแปรงฟันวันละสองครั้งและขัดฟัน หรือใช้แปรงทำความสะอาดซอกฟันวันละครั้งเพื่อกำจัดคราบจุลินทรีย์และเศษอาหารออกจากซอกฟันในจุดที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึง