การรักษาคลองรากฟัน

ภาพรวม

การรักษาคลองรากฟันคือการซ่อมแซมและรักษาฟันที่เสียหายหรือติดเชื้ออย่างรุนแรง โดยไม่ต้องถอนฟันซี่นั้นทิ้ง ขั้นตอนการรักษาจะประกอบด้วยการขูดเนื้อฟันส่วนที่เสียหายออก (ของโพรงประสาทและคลองรากฟัน) ทำความสะอาด และทำให้ปราศจากเชื้อก่อน จากนั้นจึงอุดคลองรากฟันและโพรงประสาทฟัน สาเหตุทั่วไปที่ทำให้โพรงประสาทฟันเสียหายก็คือ ฟันแตก ฟันผุลึก การรักษาฟันซี่นั้นซ้ำหลายครั้ง หรือฟันได้รับบาดเจ็บ คำว่า "การรักษาคลองรากฟัน" มีที่มาจากการทำความสะอาดโพรงที่อยู่ภายในรากฟัน

หลายสิบปีก่อน ผู้ป่วยที่รักษาคลองรากฟันจะต้องทนกับความเจ็บปวด แต่ด้วยความก้าวหน้าทางทันตกรรมและยาชาเฉพาะที่ ปัจจุบัน ผู้ที่รักษาคลองรากฟันจึงรู้สึกเจ็บเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ความเข้าใจ

การรักษาคลองรากฟันประกอบด้วยหลายขั้นตอนและผู้ป่วยต้องเดินทางมาพบทันตแพทย์หลายครั้ง แล้วแต่สถานการณ์ ขั้นตอนเหล่านี้ได้แก่

  • ทันตแพทย์เฉพาะทางที่รักษาคลองรากฟันจะตรวจฟันและเอ็กซ์เรย์ฟัน จากนั้นจึงฉีดยาชาเฉพาะที่เข้าไปในบริเวณฟันที่เสียหาย

  • ปกติแล้ว ทันตแพทย์จะใช้แผ่นยาง (dental dam) เพื่อแยกฟันที่จะรักษาออกจากฟันซี่อื่น และป้องกันน้ำลาย

  • ทันตแพทย์จะเจาะฟันหน้าด้านหลัง หรือตัวฟันของฟันกรามหรือฟันกรามน้อย เพื่อกำจัดโพรงประสาทฟันที่ติดเชื้อออกไป เราเรียกกระบวนการนี้ว่าพัลพ์เอ็กโตมี (Pulpectomy)

  • จากนั้นจึงทำความสะอาดช่องโพรงประสาทและคลองรากฟัน แล้วปรับรูปร่างให้เหมาะกับการอุดฟัน

  • ถัดไป ทันตแพทย์จะอุดคลองรากฟันด้วยวัสดุอุดคลองราก (Gutta percha )

  • หากคุณต้องไปพบทันตแพทย์มากกว่าหนึ่งครั้ง ทันตแพทย์อาจจะอุดฟันไว้ชั่วคราวเพื่อปกป้องฟันเอาไว้จนกว่าคุณจะมาพบทันตแพทย์ในครั้งถัดไป หลังจากนั้น ทันตแพทย์จะนำวัสดุอุดฟันชั่วคราวออกและอุดโพรงประสาทฟันและคลองรากฟันแต่ละคลองด้วยวัสดุอุดคลองรากเป็นการถาวร และปิดด้วยซีเมนต์ บางครั้ง อาจจะมีการวางแท่งโลหะหรือพลาสติกเอาไว้ในคลองรากสำหรับพยุงวัสดุอุดฟัน ในขั้นตอนสุดท้าย ทันตแพทย์มักจะทำครอบฟันไว้บนฟันเพื่อให้ฟันมีรูปร่างและลักษณะเป็นธรรมชาติ หากฟันซี่นั้นหัก ทันตแพทย์อาจจะต้องสร้างเสาฟันขึ้นมาเพื่อใช้ในการติดตั้งครอบฟัน

การวางแผน

หลายคนอาจจะกลัวว่าจะรู้สึกเจ็บระหว่างรักษาคลองรากฟัน แต่นั่นเป็นเรื่องในอดีต ปัจจุบัน วิทยาการด้านยาชาและเทคนิคการผ่าตัดแบบต่าง ๆ ทำให้การรักษาคลองรากฟันกลายเป็นเรื่องไม่ยุ่งยาก ไม่ต่างจากการอุดฟัน ฟันส่วนที่ติดเชื้อ (เนื้อฟันก่อนถึงคลองรากฟัน) มักจะเป็นสาเหตุของความเจ็บปวด ซึ่งการรักษาคลองรากฟันจะช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้ ในความเป็นจริงแล้ว โพรงประสาทฟันที่ติดเชื้อจะทำให้เกิดหนองขึ้น และอาจทำลายกระดูกรอบฟันซี่นั้นได้

ฟันที่ได้รับการรักษาและบูรณะจะอยู่กับคุณไปตลอดชึวิตหากดูแลรักษาอย่างเหมาะสม การรักษาคลองรากฟันมีอัตราความสำเร็จสูง และมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการถอนฟันแล้วใส่สะพานฟันหรือรากเทียม

อย่างไรก็ตาม ฟันที่ได้รับการรักษาอาจผุได้ ดังนั้น คุณควรจึงดูแลสุขอนามัยในช่องปากเป็นอย่างดีและตรวจสุขภาพฟันเป็นประจำเพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต

ในการพิจารณาว่าการรักษาคลองรากฟันของคุณประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น ทันตแพทย์จะเปรียบเทียบฟิล์มเอ็กซ์เรย์อันใหม่กับฟิล์มอันเก่าที่ถ่ายไว้ก่อนทำการรักษา แล้วตรวจสอบดูว่าร่างกายของคุณได้สร้างกระดูกขึ้นมาใหม่หรือไม่ หรือคุณยังคงสูญเสียกระดูกอยู่

บางครั้ง การรักษาคลองรากฟันอาจจะไม่ประสบความสำเร็จเพราะการติดเชื้อลามลึกลงไปถึงฟันด้านใน หรือไม่ได้กำจัดฟันส่วนที่ติดเชื้อออกไปอย่างหมดจด ในกรณีนี้ ทันตแพทย์จะต้องทำการตัดรากฟัน (Apicoectomy) ออกเพื่อกำจัดฟันส่วนที่ติดเชื้อและรากฟันออกไป จากนั้นจึงอุดฟัน โดยทันตแพทย์จะแนะนำให้คุณรักษาคลองรากฟันอีกครั้ง